Διώνη Ανδρίκου - Κτηνίατρος

Πέμπτη, 2 Ιουλίου 2009

Ο Μεγάλος Ερωτικός... Τα Λιανοτράγουδα και το λαϊκό τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι...

.


Τα Λιανοτράγουδα του Μεγάλου Ερωτικού, παραδοσιακά στιχάκια μελοποιημένα από τον Μάνο Χατζιδάκι...

Με ένα αξεπέραστο ντουέτο από τον Δημήτρη Ψαριανό και τη Φλέρυ Νταντωνάκη...

Και την ελληνική δισκογραφία σε μια μεγάλη της στιγμή...




Ο Μεγάλος Ερωτικός, ένας δίσκος του 1972 που ο χρόνος ανέδειξε σε κλασσικό, περιέχει μια σπάνια διαδρομή στην ερωτική ποίηση.
Από την Σαπφώ ως τον Lorca κι από τον Ευριπίδη ως τον Σαραντάρη, ο δίσκος είναι ακόμη αυτό που ο συνθέτης του θέλησε, ένας "λαϊκός θεός"...

Είναι όμως και μία πρόκληση στο σήμερα... πρόκληση με την μορφή ερωτήματος:

Τι είναι τελικά "λαϊκό τραγούδι";
Είναι αυτό που ακούει ο "λαός" ή είναι αυτό που χαρακτηρίζει και εκφράζει την πορεία ενός λαού μέσα στο χρόνο;

Θα επιμένω να απαντώ το δεύτερο...
Σε μια αντιερωτική και ξεφτισμένη εποχή, σε μια εποχή που οι δημιουργοί συχνά σιωπούν... θα επιμένω.
Δεν είναι σημεία των καιρών το ξέφτισμα, η σιωπή και η έκπτωση, οι "καιροί" είναι προϊόν τους.

Όσο οι δημιουργοί σιωπούν, τόσο οι "καιροί" ξεφτίζουν...


"Ο Μεγάλος Ερωτικός είναι ένας λαϊκός θεός που ζει στη φαντασία μας απ' τη στιγμή που γεννιόμαστε ίσαμε να πεθάνουμε, όμορφος, εφηβικός και αδιάκοπα ζωντανός.

Ο Μεγάλος Ερωτικός δεν φοράει γραφικά τοπικά ρούχα. Φοράει δικά του που συνθέτουν δύσκολους συνδυασμούς ήχων, ανάλφρων χρωμάτων και ποιητικών ονείρων. Δεν περιέχει μηνύματα που εύκολα τα σβήνουν οι βροχές. Δεν αντιστέκεται.

Από άσματος άρχεσθαι
και επί των μελισμάτων αυτού
και άδετε μετ' εμού.

Η σειρά που ακολουθούν τα ποιήματα αυτά των Ελλήνων ποιητών σχηματίζει έναν αδιάσπαστο κύκλο τραγουδιών, μια λειτουργία για τον Μεγάλο Ερωτικό, κάτι σαν τους εσπερινούς Αγίων σ' ερημοκκλήσια μακρινά με τη συμμετοχή φανταστικών αγγέλων, εραστών, παρθένων και εφήβων. Είναι μια λιτανεία περίεργη, όμως και τόσο φυσική, στη εσωτερική κι απόκρυφη ζωή μας.

Προσπάθησα να δημιουργήσω απλά τραγούδια αλλά όχι κι εύκολα. Γι' αυτό διάλεξα με προσοχή τους τραγουδιστές που θα τα ερμήνευαν.

Και πρώτα η Φλέρυ Νταντωνάκη, με πάθος, σπάνια φωνή κι εσωτερική ένταση και ο Δημήτρης Ψαριανός, απέριττος, νεανικός και γνήσια λαϊκός.Και οι δυο τους τραγουδώντας στον «Μεγάλο Ερωτικό» νομίζω ότι δίνουν μαθήματα ήθους, αλήθειας και μαγείας στο λαϊκό τραγούδι. Με τα τραγούδια αυτά αποτείνομαι στην πιο κρυφή ευαισθησία των νέων ανθρώπων κάθε ηλικίας κι όχι στους εφήμερους και ανεξέλεγκτους ερεθισμούς τους.

Τα τραγούδια αυτά δεν έιναι αισθησιακά. Λειτουργούν πέρα απ' την πράξη, στο βαθύ αίσθημα που χαρακτηρίζει οποιαδήποτε σχέση, κάθε μορφής, αρκεί να περιέχει τις προϋποθέσεις για ανθρώπινη επικοινωνία.

Ο Μεγάλος Ερωτικός είναι μια σειρά από λαϊκά τραγούδια, που γράφτηκαν πρώτ' απ' όλα για να επικοινωνήσω εγώ ο ίδιος με όλα τα ελληνικά πρόσωπα που αγαπώ βαθιά, αυτά που γνώρισα, αυτά που θα γνωρίσω κι αυτά που δεν θα μπορέσω ποτέ μου να γνωρίσω. Κι ακόμη, μες απ' αυτά, να ενωθώ με την ψυχή του τόπου μου σε μια λειτουργία αθάνατη, ερωτική κι ελληνική."

Μάνος Χατζιδάκις, 28 Νοεμβρίου 1972*



.



.

Απ’ όλα τ’ άστρα τ’ ουρανού ένα είναι που σου μοιάζει
ένα που βγαίνει το πουρνό όταν γλυκοχαράζει.

Κυπαρισσάκι μου ψηλό, ποια βρύση σε ποτίζει,
που στέκεις πάντα δροσερό, κι ανθείς και λουλουδίζεις.

Να ’χα το σύννεφο άλογο και τ’ άστρι χαλινάρι
το φεγγαράκι της αυγής να ’ρχόμουν κάθε βράδυ.

Αν μ’ αγαπάς κι είν’ όνειρο, ποτέ να μην ξυπνήσω
γιατί με την αγάπη σου ποθώ να ξεψυχήσω.

Της θάλασσας τα κύματα τρέχω και δεν τρομάζω
κι όταν σε συλλογίζομαι, τρέμω κι αναστενάζω.

Τι να σου πω; Τι να μου πεις; Εσύ καλά γνωρίζεις
και την ψυχή και την καρδιά εσύ μου την ορίζεις.

Εγώ είμ’ εκείνο το πουλί που στη φωτιά σιμώνω,
καίγομαι, στάχτη γίνουμαι και πάλι ξανανιώνω.

Σαν είν’ η αγάπη μπιστική, παλιώνει, μηδέ λιώνει
ανθεί και δένει στην καρδιά και ξανακαινουργώνει.

Χωρίς αέρα το πουλί, χωρίς νερό το ψάρι
χωρίς αγάπη δε βαστούν κόρη και παλικάρι.



*Πηγή: Μελωδία FM 99.2

Ο Μάνος Χατζιδάκις για την παράδοση...

Ο Μάνος Χατζιδάκις για την παράδοση...
Ένα κείμενο επίκαιρο, αντίδοτο στην βλακεία που διεκδικεί εύσημα πατριωτισμού... με ένα "κλικ" στην εικόνα διαβάστε το...

Μάθε πόσο μετράει η υπογραφή σου...